Pabianice – zamek, czyli muzeum

Główna  /  Polska  /  łódzkie  /  Obecna strona
×Szczegóły

muzeum.pabianice.pl
Stary Rynek 1/2, 95-200 Pabianice
Wyznacz trasę →

Zwiedzanie: Muzeum można zwiedzać grupowo lub indywidualnie od wtorku do soboty 10-18 (lub do 15 w zależności od dnia) i w pierwszą niedzielę miesiąca (10-14). Cena biletu wstępu to 3 zł.

Dojazd: „Zamek” znajduje się przy głównej ulicy Pabianic, ulicy Zamkowej. Na przeciwko bezpłatny parking.

Przy głównej ulicy Pabianic – Zamkowej – można dostrzec niewielki zamek. Dziś pełni on rolę Muzeum, zaś dawniej był siedzibą regensów pabianickich.

Dwór w Pabianicach – nazywany zamkiem – wzniesiony został po roku 1565 z inicjatywy kanonika Stanisława Dąbrowskiego z przeznaczeniem na mieszkanie oraz urząd zarządców lustrujących należące do kapituły krakowskiej latyfundia.

Pabianice stanowiły od XIV w. – kiedy to około 1350 r. zostały miastem – ośrodek włości kapituły krakowskiej, powstałej na terenie dawnej kasztelani. Tutaj mieściła się siedziba administracji rozległych i bogatych dóbr, w których skład wchodziły dwa miasta (Pabianice i Rzgów) oraz liczne wsie i folwarki. Z ramienia kolegium kapitulnego kanoników krakowskich zarządzali włością wybierani kanonicy – regensi.

Siedziba pabianickich regensów położona była na zachodnim skraju średniowiecznego miasta, koncentrującego się wokół Starego Rynku sięgającego swym początkiem XIV w. Usytuowana na brzegu rzeki Dobrzynki, nie opodal kościoła parafialnego, znajdowała tam dogodne miejsce obronne wśród podmokłych rozlewisk. Część zabudowań znajdowała się na przeciwnym (lewym) brzegu rzeki, gdzie w połowie XVI w. powstało Nowe Miasto. Do początku XIX w. dwór i kościół były jedynymi budynkami murowanymi w mieście, często niszczonymi przez liczne pożary.

Już w średniowieczu istniał na tym terenie dwór mieszkalny, siedziba regensów kapituły i miejsce gdzie znajdował się skarbiec włości. Była to budowla drewniana. Do budowy murowanej siedziby przystąpiono w 1565 r. i trwała ona 5 lat. Budowniczym i twórcą pabianickiego dworu był murator – Wawrzyniec Lorek. Ówczesny regens Stanisław Dąbrowski zawarł z nim umowę, a zapłatą dla Lorka miało być 50 florenów i naturalia np. owies, pszenica itp. Z początkiem 1571 r. budowa była już całkowicie ukończona, a w roku następnym Lorek otrzymał pozostałość należnego mu mocą kontraktu wynagrodzenia.

Zaraz po zakończeniu budowy podjęto wysiłki dla zapewnienia pabianickiej fortalicji dostatecznej obronności. W 1570 r. powstała straż zamkowa złożona z 10 jeźdźców. Wykopano obronne rowy na ziemiach plebana. W ciągu następnych stuleci dwór nie zaznał żadnych poważniejszych zmian.

Do 1796 r. dwór spełniał funkcję ośrodka administracji posiadłości kapitulnych. Pod zaborami budynek przeszedł na własność rządu pruskiego, służąc zarządcom i dzierżawcom ekonomii pabianickiej. W latach 20. XIXw., za czasów Królestwa Kongresowego, władze oddały pomieszczenia zamkowe na warsztaty napływającym do miasta niemieckim tkaczom i sukiennikom. Nieco później, bo w 1833 r., zamek stał się ratuszem. Od czasów II Wojny Światowej pełni rolę Muzeum Miasta Pabianic.

Wyłącznie dla miłośników Muzeów i dokumentalistów, takich jak ja.

Źródło: J. Z. Łoziński „Renesansowy Dwór Obronny w Pabianicach i jego budowniczy Wawrzyniec Lorek” oraz L. Kajzer: Zamki i dwory obronne w Polsce Centralnej, DiG 2004.

+Galeria
+Podobne
+Meta
+Komentarze

Zostaw odpowiedź